Ta
đi xem những thằng người đất xem tranh, ta to hơn đám người đất nhiều
lần, “chúng” to hơn bức tranh và bức tranh thực lại to hơn ta gấp bội.
Các tỷ lệ đảo lộn qua kết hợp tranh - sắp đặt - và ảnh digital. Và giữa
tất cả cái network-mỹ thuật ấy là âm nhạc và hình ảnh động, trong gian
triển lãm và trong đầu ta.
Kỷ nguyên vàng - thời hoàng kim - thời kim tiền, bức tranh chủ của
triển lãm kềnh càng và sặc sỡ, như cổ động chính trị và hoạt hình giải
trí. Trẻ con là các nhân vật chính, làm chủ tất cả, hoàn toàn – như một
ám thị hài hước hay một sự thơ ngây quá trớn vừa đáng yêu vừa đáng sợ?
Móc nối cái gì rất hằng ngày, rất thực tế với những dự cảm hoang mang
thậm chí hoảng loạn? “Ông chủ mới” có vóc dáng một thủ lĩnh bộ lạc với
một cái hộp rỗng trên đầu rất nghiêm và gương mặt ‘tiểu hoàng đế’ vừa
ngu ngơ vừa oai vệ. Quảng cáo, thời trang, hoạt hình và tranh truyện
chẳng phải những thứ ngây ngô, oai vệ, hào nhoáng
 |
| Khơi nguồn |
và đầy quyền lực trong xã hội tiêu thụ đương đại sao. Nguyễn
Sơn giễu nhại cái trữ tình lỗi thời (bằng kết hợp ngôn ngữ hội họa siêu
thực với pop-art) như các nhà thơ đương đại giễu nhại vầng trăng - mà
thực ra chỉ là một hòn đá khổng lồ xấu xí cứ lẽo đẽo quanh quanh chúng
ta. Tác giả sẽ cất tiếng hát ru đưa sự hồn nhiên tân kì của tâm hồn trẻ
nít hay khản tiếng cảnh báo về nguy cơ vô cảm và bạo lực. Người nghệ sĩ
muốn đưa tới ta thông điệp về sự mạnh mẽ tự tin thái quá của đám đông
đáng sợ hay lời cảm thông với mỗi cá nhân quá yếu đuối và cô đơn. Kỷ
nguyên vàng với các cái đầu hộp (đóng gói sẵn để giao hàng) và những
đứa bé con bằng nét, màu và bằng đất sét. Nếu cứ triết lý mãi sẽ quá đà!
Nguyễn Sơn mời ta vào một không gian tương tác hơn là tới ‘xem tranh’
theo thói trưởng giả cổ điển.Thích thú hay khó chịu thì hoang mang tự
vấn vẫn là cảm giác có thật. Và đó là hiệu ứng thức tỉnh hay thanh lọc
cần có của nghệ thuật. 
Xem triển lãm nghệ thuật “Dó” Việt đương đại lần thứ nhất thì thấy giấy Dó cũng khó tính.
Mấy bức của Lý Sơn, mới so với anh nhưng người xem vẫn thèm cái thời kỳ Vân dại hồi những năm Tám mươi của Sơn. Lần này anh trưng những tranh mới vẽ, không phải màu nước mà là màu tự chế, màu tự nhiên, tự làm bằng vỏ cây, nước trà, đất cát gì đó. Những màu này không định được hoàn toàn theo chủ quan của hoạ sỹ, nó hợp với, kết hợp với chất Dó của giấy Dó để xanh không xanh, đỏ không đỏ, tất cả đều âm âm, ương ương, tai tái, nhờn nhợt. Tạo cảm giác thú vị về kỹ thuật.
