.:: Hoa Pham 108 ::. - Tranh thêu xứ Huế

Nói đến tranh thêu là người ta nhớ ngay đến Huế, vì ở đất cố đô nghề này phát triển và đạt nhiều thành tựu hơn cả.

Theo các nghệ nhân cao tuổi nơi đây, nghề thêu ở Huế có từ 300 năm trước, do các vương triều nhà Nguyễn mời các nghệ nhân tài hoa mọi miền về phục vụ cho vua quan, hoàng tộc, hay thêu nghi môn trướng liễn trang trí nội thất cung đình... Những nghệ nhân này sống ở Huế, rồi lập gia đình và truyền nghề cho lớp cháu con.

Bức tranh thêu nón bài thơ...

Nhiều tác phẩm độc đáo của nghệ nhân này hiện được lưu giữ ở Bảo tàng nghệ thuật cung đình Huế như bức Thất sư hý cầu (bảy con rồng đang vờn một quả cầu) của cố nghệ nhân Lê Văn Hỡi thêu năm 1924; bức thêu bộ kinh Kim Cương của cố ni sư Diệu Tâm, với 2.000 chữ hán, thêu trên gấm quý được thực hiện gần như trọn đời tu hành của mình. Hiện bức thêu của cố nhà sư được đăng ký là bảo vật quốc gia, cất giữ cẩn thận tại Chùa Trúc Lâm Huế. Tiếp đó phải kể đến bức Đêm trăng Vỹ Dạ của cố nghệ nhân Lê Thị Bích Đàn được coi là mẫu mực về tranh thêu phong cảnh ở nước ta từ trước đến nay, mở ra một hướng mới cho nghề thêu tranh ở Huế.

Nếu đặt bên những bức tranh thêu của các nơi khác, người ta dễ nhận ra tranh thêu Huế bởi tuy cũng thêu hoa và phong cảnh đồng quê nhưng độ tinh tế và tỉ mỉ, sâu sắc như cái chất của đất và người thì không phải nơi đâu cũng đạt tới.

Cầu Tràng Tiền

Theo các nghệ nhân nơi đây, để học và theo được nghề, ngoài sự kiên nhẫn, cần mẫn khéo tay, đòi hỏi người thợ phải có con mắt tinh tường. Vì thế việc pha chỉ, phối màu được coi như là bí quyết thành công của nghề, để học được đã khó, thành công với nghề lại càng khó hơn. Muốn học thêu, phải chịu kim đâm nát tay, chảy máu mới mong có được những đường nét kỹ thuật cơ bản chứ chưa nói là điêu luyện trong nghề. Các bức thêu lỗi sẽ bị hủy ngay. Thường sau mỗi khóa dạy, những người thầy dạy thêu cho bài kiểm tra, thử tay nghề rồi mới chấp nhận đưa học trò vào sản xuất.

Vào những năm 70 của thế kỷ 20, triển lãm tranh thêu tại TP HCM lần đầu tiên của cố nghệ nhân Lê Thị Bích Đàn đã làm ngỡ ngàng du khách thập phương và giới hội hoạ mỹ thuật thời ấy. Từ đó tranh thêu nơi này được biết đến nhiều hơn và trở thành một thương hiệu đặc sắc.

... chữ “ Phật”.

Tranh thêu của Huế không chỉ nổi tiếng ở trong nước mà còn cả ở nước ngoài. Đặc biệt là bức chân dung cựu Tổng thống Pháp F. Mitterand, được thêu trên nền vải lin trắng, chỉ thêu của Pháp, do 6 người thợ giỏi phường thêu Thuận Lộc (thành phố Huế) thực hiện ròng rã trong 2 tháng, với kỹ thuật thêu dấu nhân (x). Bức tranh thêu này hiện được trưng bày tại bảo tàng mang tên F. Mitterand (Pháp).

Sản phẩm tranh thêu Huế không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu trực tiếp đến rất nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Pháp, Nhật, Australia, Canada…Vì vậy nghề thêu nơi đây đã thu hút và giải quyết được việc làm cho nhiều lao động. Ngoài hai làng thêu truyền thống là Kim Long, Thuận Lộc, ở Huế còn hình thành rất nhiều trung tâm dạy nghề, sơ sở thêu xuất khẩu ở các huyện Phong Điền, Hương Trà, Quảng Điền, Hương Thuỷ... giải quyết việc làm cho hàng ngàn nữ lao động tại chỗ.

Du khách đến Huế muốn mua tranh gì cũng có, cửa hàng còn nhận thêu theo yêu cầu của khách và có catalogue với nhiều bức hình mẫu cho bạn lựa chọn. Giá tranh thêu ở Huế rất “mềm”, tùy theo kích cỡ và thời gian thêu mà tranh được bán với mức giá khác nhau, khoảng từ 500.000 đến 600.000 đồng đến vài triệu đồng.

Liên kết